ಸೂರ್ಯನು ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನಿಶಾಚರ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಿಗಳು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ!

ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಆಕರ್ಷಕ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಹಗಲಿನ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಕತ್ತಲಾದಾಗ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಅವುಗಳ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಕಥೆ ಏನು? ಅವೇ ಪತಂಗಗಳು (Moths)!

ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತಂಗಗಳೆರಡೂ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರಾ (Lepidoptera) ಎಂಬ ಕೀಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ, ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದರರ್ಥ "ಪೊರೆಗಳಿರುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳು" (Scaly wings). ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆಳುವಾದ ದೇಹವನ್ನು, ಗದೆಯಾಕಾರದ ಆಂಟೆನಾಗಳನ್ನು (ಕುಡಿಮೀಸೆ) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯೂಪಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಕ್ರಿಸಾಲಿಸ್' (ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕೋಶ) ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪತಂಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕೂದಲುಳ್ಳ ದೇಹವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಗರಿಯಂಥ, ದಾರದಂಥ ಅಥವಾ ಕದಿರು (spindle) ಆಕಾರದ ಆಂಟೆನಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಪತಂಗಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ಯೂಪಾದ ಸುತ್ತಲೂ ರೇಷ್ಮೆಯ ಗೂಡನ್ನು (cocoon) ಸಹ ಹೆಣೆಯುತ್ತವೆ.


ಆದರೆ ಆಕಾಶ ಕಪ್ಪಾದಾಗ ನಿಜವಾದ ಜಾದೂ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪತಂಗಗಳು ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಸಂವೇದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (sensory systems) ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೃಷ್ಟಿಯು ಬೆಳಕಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ-ಸಂವೇದನಾ ಗ್ರಹಿಕೆಯು (chemosensory perception) ಫೆರೋಮೋನ್ ಸಂವಹನದ ಮೂಲಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು, ಆಹಾರದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.


ಕೆಲವು ಪತಂಗಗಳು ಬಾವಲಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲವು. ಬಾವಲಿಗಳು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳನ್ನು (echolocation) ಬಳಸಿದಾಗ, ಕೆಲವು ಪತಂಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ (high-frequency) ಕ್ಲಿಕ್ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಶಬ್ದಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಪತಂಗವು ರುಚಿಕರವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಹಿತಕರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಪರಭಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ (adaptation) ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.


ಪತಂಗಗಳು ನಾವು ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ:


  • ಅವು ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿವೆ.


  • ಅವು ಕತ್ತಲಿನ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ.


  • ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಲ್ಲದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವು ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿವೆ.


ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಪತಂಗಗಳೂ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಮರದ ರಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಹುದುಗುವ (fermenting) ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಪತಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಹಣ್ಣು-ತಿನ್ನುವ ಪತಂಗಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ - ಈ ಗುಂಪು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಎರಡಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.


ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎರೆಬಿಡೆ (Erebidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪತಂಗಗಳು ವಂಚಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (deception) ಪರಿಣಿತವಾಗಿವೆ. 'ಎರೆಬಸ್' (Erebus) ಕುಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿನಂತಹ ಆಕರ್ಷಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುತ್ತವೆ. 'ಥೈಯಾಸ್' (Thyas) ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತುಹೋಗಬಲ್ಲವು, ಹಾಗೆಯೇ 'ಯುಡೋಸಿಮಾ' (Eudocima) ನಂತಹ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಸ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮರೆಮಾಚಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.


ಪರಭಕ್ಷಕನಿಗೆ ಎಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಹಠಾತ್ತನೆ ಹಾರಿಹೋಗಬಹುದು!


ಆದರೆ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ ಪತಂಗಗಳು ಕೇವಲ ಆಕರ್ಷಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವು ತೊಂದರೆದಾಯಕವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ರಂಧ್ರ ಮಾಡಿ ಅದರ ರಸವನ್ನು ಹೀರುವುದರಿಂದ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ರಸ್‌ನಂತಹ (ನಿಂಬೆ ಜಾತಿಯ) ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಈ ಹಣ್ಣುಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.


ಅವುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಯಾವುದು ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?


ಹುದುಗುವಿಕೆಯ (fermentation) ವಾಸನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ.


ಕೊಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಹುದುಗುವ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸುವಾಸನೆಯ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇವು ಶಕ್ತಿಯುತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಕರ್ಷಕಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಹುದುಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೈಕಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣು-ತಿನ್ನುವ ಪತಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ತೋರಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶ, ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸುಗಂಧಭರಿತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪತಂಗಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ.


ಈ ಆಕರ್ಷಣೆಯು ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪತಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವ ಬದಲು, ನಾವು ಅವುಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯಬಹುದೇ?


ಖಂಡಿತ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹುದುಗಿದ ಆಮಿಷ (baits) ಗಳನ್ನು ಇಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಬಹುದು. ಈ ತಂತ್ರವು ಬೆಳೆಗಳ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಈ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಹಾನಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.


ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಅಥವಾ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವ ಪತಂಗವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿ. ಆ ಧೂಳಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಕಾಸ, ಉಳಿವು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಒಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆಯಿದೆ.


ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ ರಾತ್ರಿಯ ಒಡೆಯರು ಮಾತ್ರ ಪತಂಗಗಳೇ.


Article by Amrutha Shenoy


Comments

Popular posts from this blog

Tracing the Roots of the Koraga: The Discovery of a Lost Ancestor in India's Genetic Story

ನಾವು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು? ಎಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪಯಣ?

From Conference Attendee to Co-Author: The Journey I Never Expected